Tự tử: một vấn đề nhỏ có thể gây nên tuyệt vọng lớn

25/02/2017 - 14:59 PM
Tự tử là một hiện tượng không hiếm trong đời sống xã hội, ở bất cứ giai đoạn nào, bất cứ xã hội nào, với những lý do khác nhau.

Ảnh: internet

Với các nhà tâm lý, tự tử có một phần nguyên nhân từ những bất ổn tâm lý, trong đó có sự tuyệt vọng. Nguyên nhân của sự tuyệt vọng chủ yếu là do con người ta không nhìn ra được bất cứ một giải pháp nào cho vấn đề mà mình đang gặp phải. Mà trong cuộc sống thì con người ta luôn phải đối diện với nhiều vấn đề, từ chuyện gặp khó trong làm ăn kinh doanh, chuyện học hành, thi cử, chuyện tình cảm, gia đình… Con người ta sẽ chọn tự tử để tự giải thoát khi không còn có hy vọng nào, không tìm thấy giải pháp khả dĩ nào để giải quyết.

Từ đây có thể thấy khía cạnh sâu xa hơn. Đó là xã hội chưa cung cấp được những giải pháp cho nhiều vấn đề mà người dân đang gặp phải.

Quả vậy, nếu sống trong một xã hội có đầy đủ các định chế giúp cho con người ta mỗi khi gặp khó khăn thì có lẽ sẽ giảm bớt được phần nào sự chọn lựa tiêu cực - tự tử. Trong kinh doanh, nếu người dân dễ dàng tiếp cận các định chế tài chính khi khó khăn thì ắt sẽ khó có chuyện tự tử vì nợ nần. Nếu cá nhân có thể tìm thấy những sự tương trợ từ học đường hay gia đình thì chắc sẽ không có chuyện quyên sinh vì căng thẳng trong việc học.

Bên cạnh sự thiếu vắng các định chế tương trợ, hình như chúng ta cũng ít chú ý trang bị cho mỗi cá nhân những kiến thức, kỹ năng để xác định và giải quyết các vấn đề mà họ sẽ phải đối mặt trong cuộc sống. Nếu phương Tây người ta chú trọng dạy học sinh sự tự lập, khả năng xác định và giải quyết vấn đề thì ngược lại, giáo dục của chúng ta vẫn còn lơ là ở mặt này. Hệ quả là khi bước ra ngoài xã hội, đối diện với những bất trắc của đời sống, họ thường phải cậy nhờ đến người khác. Khi không có cái phao cứu trợ thì con người rơi vào cảnh tuyệt vọng, từ đó họ buông tay và… tự tử.

Nhưng dù thế nào, hiện tượng tự tử nơi những người trưởng thành có thể sẽ có nguy cơ xuất hiện thường xuyên hơn trong thời gian sắp tới.

Như chúng ta đã biết, sắp tới chúng ta sẽ thực thi hàng loạt hiệp định thương mại tự do với các nước. Khi đó, cơ hội mở ra cho người dân cũng nhiều nhưng thách thức hiện hữu cũng không ít. Ở khía cạnh xã hội, không ít người khi đó sẽ phải đối mặt với nhiều vấn đề nan giải, thậm chí tuyệt vọng, bế tắc. Điều này từng được minh chứng qua ví dụ điển hình của xã hội Ấn Độ.

Người ta nhận thấy sau khi Ấn Độ tham gia vào Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) một thời gian thì tỉ lệ nông dân của nước này tự tử gia tăng rất nhanh. Theo kết quả thống kê công bố vào năm 2011, tỉ lệ nông dân Ấn Độ tự tử cao hơn bình quân chung cả nước đến 47%. Và trong 20 năm gần đây, có khoảng 300.000 nông dân Ấn Độ đã tự tử. Lý do khiến nông dân Ấn tự tử cao là vì khi gia nhập vào WTO, hàng nông sản bị xuống giá (do chất lượng nông sản Ấn Độ không cạnh tranh nổi với hàng nhập khẩu) khiến nông dân Ấn rơi vào cảnh vỡ nợ.

Như vậy, sắp tới chúng ta cũng sẽ phải đối diện với tình trạng này khi các hiệp định thương mại tự do mà chúng ta tham gia chính thức có hiệu lực. Do vậy, nếu không có sự chuẩn bị ngay từ bây giờ về mặt kinh tế lẫn xã hội thì chuyện tự tử do bế tắc trong làm ăn kinh doanh trong thời gian tới có thể sẽ gia tăng.

Mọi việc đều có giải pháp nếu chúng ta chịu khó suy nghĩ tìm tòi, còn nếu không thì một vấn đề nhỏ cũng có thể gây nên sự tuyệt vọng lớn với những hậu quả khôn lường.

Lê Minh Tiến (giảng viên xã hội học)

Lê Minh Tiến
Viết phản hồi
(*)
(*)
Nội dung
CÁC TIN KHÁC