Xả thải ở Hòn Cau: Các tổ chức xã hội gởi thư kiến nghị cho Thủ tướng

13/07/2017 - 17:43 PM
Các tổ chức xã hội vừa gửi Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc và các bộ ngành liên quan kiến nghị tạm dừng hoạt động nhận chìm vật chất nạo vét luồn lạch của nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1, để nghiên cứu và xem xét ý kiến đề xuất của các bên quan tâm, đặc biệt cần ưu tiên tìm phương án thay thế việc nhận chìm.

» 'Nhận chìm' hay bản chất là 'xả thải' ra biển Hòn Cau?

Sơ đồ dự kiến "nhấn chìm" 1 triệu m3 bùn gần Hòn Cau. Ảnh: Plo.vn

Thư cũng kiến nghị cần công khai báo cáo đánh giá tác động môi trường, các số liệu nền về hiện trạng môi trường, kết quả kiểm nghiệm thành phần có trong chất thải nạo vét, và ý kiến nhận xét của các thành viên hội đồng thẩm định để các bên quan tâm có thể tham gia góp ý và giám sát hiệu quả.

Đồng thời cần tạo diễn đàn trao đổi mở về tác động môi trường và xử lý chất thải nhiệt điện than để các bên quan tâm được tham gia đóng góp ý kiến và giải pháp.

Bên cạnh đó, các tổ chức cũng kiến nghị về các vấn đề phát triển nhiệt điện than hiện nay của Việt Nam.

Cụ thể, Chính phủ cần rà soát đánh giá tác động tổng thể về kinh tế, xã hội, môi trường sinh thái, sức khỏe cộng đồng của kế hoạch phát triển các trung tâm nhiệt điện than.

Tạm ngưng xây dựng các dự án nhiệt điện than mới đồng thời xem xét điều chỉnh lại quy hoạch phát triển điện với ưu tiên giảm tối đa các nhà máy nhiệt điện than.

Đẩy nhanh việc thực hiện đồng bộ các chính sách về thị trường cạnh tranh và thu hút đầu tư phát triển điện tái tạo như từ gió, mặt trời và các nguồn năng lượng mới khác thân thiện với môi trường.

Các tổ chức cũng kiến nghị Quốc hội cần đưa vấn đề phát triển nhiệt điện than và các tác động đối với kinh tế, xã hội, môi trường vào chương trình giám sát của Quốc hội. Điều này nhằm tăng cường vai trò và trách nhiệm giám sát tại địa phương của ĐBQH và cơ quan dân cử địa phương.

Các tổ chức gửi thư kiến nghị (*) cũng mong muốn được tham gia tích cực và sẵn sàng hợp tác với các cơ quan chính phủ để thực hiện các kiến nghị nêu trên.

Hệ sinh thái của Khu Bảo tồn thiên nhiên Hòn Cau khó tránh bị ảnh hưởng trước quyết định cho phép nhấn chìm bùn, chất rắn. Ảnh: Lê Trường - Người Lao Động

Vừa qua, Bộ Tài nguyên môi trường đã quyết định cho phép nhận chìm 918.533 m3 vật chất nạo vét của nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1 xuống biển Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận. Tuy nhiên, những thông tin từ các cơ quan chức năng chưa tạo được sự đồng thuận cũng như tin tưởng của cộng luận và các nhà khoa học.

Nhiều câu hỏi đặt ra vẫn chưa có giải đáp thỏa đáng về mức độ tổn thương của hệ sinh thái vùng đổ thải, khả năng chịu tải của môi trường biển nơi này, tác động kinh tế - xã hội, phương pháp nhấn chìm, tính tin cậy của mô hình được sử dụng, ý kiến của các thành viên trong hội đồng thẩm định, các phương án thay thế, việc tiếp cận kết quả quan trắc, giám sát quá trình thực hiện, phương án đền bù, trách nhiệm giải trình của các bên liên quan, v.v... Điều này cho thấy có khoảng trống lớn về minh bạch thông tin trong đó có việc công bố báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của quy hoạch khu vực đổ thải và nhận chìm chất thải nạo vét.

Việc không công khai báo cáo ĐTM nêu trên sẽ khó có thể thuyết phục cộng đồng cũng như thiếu cơ sở theo dõi giám sát việc thực thi. Tính khách quan của quyết định cũng chưa được đảm bảo do thiếu ý kiến tham vấn của các chuyên gia độc lập cũng như cộng đồng dân cư có khả năng bị ảnh hưởng.

Đồng thời, nhiều chuyên gia cũng có ý kiến rằng có phương án khác mang lại lợi ích kinh tế và chiến lược hơn so với phương án nhận chìm nhưng phương án này chưa được xem xét cân nhắc một cách thấu đáo vì lợi ích toàn cục.

Trong bối cảnh đó, thông tin EVN GENCO 3 đang xúc tiến xin phép đổ 2,4 triệu m3 chất thải nạo vét cùng trên vùng biển này càng khiến các bên quan tâm lo ngại hơn.

Nhìn từ thực tế phát triển Trung tâm Nhiệt điện Vĩnh Tân và nhiều dự án nhiệt điện than khác ở Việt Nam và trên thế giới cho thấy, theo các tổ chức kiến nghị: đã đến lúc Việt Nam cần xem xét và điều chỉnh lại định hướng phát triển năng lượng của quốc gia.

Nhiệt điện than không nên là lựa chọn duy nhất để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Việc chấp nhận phát triển thêm khoảng 40 nhà máy nhiệt điện than mới tức là chúng ta sẽ chấp nhận việc cả Chính phủ và người dân sẽ tiếp tục phải giành tâm sức trong vòng 40-50 năm tới để giải quyết vấn nạn chất thải, đối phó với những nguy cơ về ô nhiễm không khí, nguồn nước, ô nhiễm biển, và tác động nghiêm trọng tới sức khỏe của người dân, những mất mát, tổn hại đến hệ sinh thái và sinh kế của người dân, ngành kinh tế thủy sản, kinh tế biển, và du lịch.

Những chi phí này hiện chưa được tính vào giá thành của nhiệt điện than mà trên thực tế cả Chính phủ và người dân đã, đang và sẽ phải chi trả.

Báo cáo của Bloomberg vào tháng 6.2017 mới đây, với tốc độ giảm giá và đầu tư mạnh, năng lượng tái tạo đang trở thành xu thế mới của thế giới. Tới năm 2040, chi phí sản xuất điện quy dẫn của điện mặt trời được dự báo sẽ giảm 66%, điện gió trên bờ giảm 47%, và điện gió xa bờ giảm 71%.

Hơn nữa, 72% trong số 10,2 nghìn tỷ đô la đầu tư cho sản xuất điện toàn cầu tính đến năm 2040 sẽ được dành cho năng lượng tái tạo.

Trong bối cảnh đó, theo các tổ chức kiến nghị, Việt Nam có cơ hội rất lớn để không phụ thuộc vào nhiệt điện than mà vẫn đảm bảo an ninh năng lượng, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và chuyển hướng sang phát triển xanh.

Lê Quỳnh

(*) Các tổ chức tham gia kiến nghị gồm:
Liên minh Năng lượng bền vững Việt (VSEA)
Liên minh phòng chống các bệnh không lây nhiễm Việt Nam (NCDs-VN)
Nhóm làm việc vì sự tham gia của người dân (PPWG)
Mạng lưới các tổ chức hoạt động vì bình đẳng giới và phát triển cộng đồng (Gencomnet) Nhóm hợp tác thúc đẩy quản trị và cải cách hành chính công (GPAR)
Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam (VRN)
Mạng lưới các tổ chức phi chính phủ Việt Nam về Thực thi Lâm luật, Quản trị rừng và Thương mại Lâm sản (VNGO-FLEGT)
Liên minh Truyền thông và Quyền của nhóm dễ bị tổn thương (RiM)
Không gian nhân quyền
Trung tâm nghiên cứu phát triển hỗ trợ cộng đồng (CECODES)
Viện Tư vấn Phát triển Kinh tế Xã hội Nông thôn và Miền núi (CISDOMA)
Trung tâm Phát triển Nông thôn Bền vững (SRD)

» 'Nhận chìm' hay bản chất là 'xả thải' ra biển Hòn Cau?

» 'Giết' dần Khu Bảo tồn Hòn Cau!?

» Nhận gần 1 triệu m3 bùn, cát vào biển: Tác hại mãi mãi!

» Cấp phép đổ 1 triệu m3 bùn thải xuống biển Vĩnh Tân

» Khu bảo tồn 'ôm' 4 thủy điện

» Tổng thầu Doosa của Hàn Quốc chịu trách nhiệm về sự cố Vĩnh Tân 4

» Bình Thuận: Nổ lớn ở nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4

» Bình Thuận muốn dừng đổ 1,5 triệu tấn “bùn” của nhiệt điện Vĩnh Tân ra biển

» Đổ 1,5 triệu m3 chất thải vào biển Bình Thuận?

» Báo cáo Thủ tướng việc “bổ nhiệm người nhà” ở 9 địa phương

» Việt Nam mất 5%GDP mỗi năm vì ô nhiễm môi trường

» 20 nhà máy nhiệt điện cần 45 triệu tấn than để vận hành

» Có thể tuyên bố phá sản dự án nghìn tỷ

» Trung Quốc ban bố cảnh báo vàng về tình trạng ô nhiễm khói mù

» Nhiệt điện than đang làm gì thế giới?

» [Infographic] Gia tài của đất mẹ

 » Sun Group muốn có “thương hiệu” gắn với kỷ lục thế giới

» Du lịch sinh thái “xẻ thịt” Rừng đặc dụng: Những kẽ hở thất thoát tài nguyên

Viết phản hồi
(*)
(*)
Nội dung
CÁC TIN KHÁC